PEYGAMBERLERE İMAN

Allah kulları arasından dilediklerini seçer ve onlara risalet görevini yükler. Peygamberler uyarıcılar ve müjdeciler olarak, insanları Allah'ın dinine davet eder ve sahih bir iman ve salih amellerde bulunmaya çağırırlar, insanın hidayete ulaşması için peygamberlere iman etmesi esastır.

Peygamberler, insanlarla aynı tabiata, aynı beşeri yapıya sahiptirler. Onlar da diğerleri gibi beşer ve insandır. Beşeriliğin bütün vasıflarında İnsanlarla müşterektirler. Bu nedenle de onlardan bilgi almak, yaptıkları ve söylediklerinde onları izlemek kolay olmaktadır. Ama Allah onları bir tür seçimle diğerlerinden üstün kılmıştır.2

Bu inancı ifsad eden bazı zulüm örneklerini Kur'an'dan ayetlerle hatırlayalım:

İlahi risalet birliğini inkar

"O, 'Dini dosdoğru ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin' diye dinden Nuh'a vasiyet ettiğini ve sana vahyettiğimizi, İbrahim'e, Musa'ya ve İsa'ya vasiyet ettiğimizi sizin için de teşri etti. Senin kendilerini çağırdığın şey, müşriklere ağır geldi." (Şura, 13) Ayrıca bkz: Fatır, 24.

"Hani Allah peygamberlerden kesin bir söz (misak) almıştı: Andolsun size kitap ve hikmetten verip sonra size beraberinizdekini doğrulayan bir elçi geldiğinde, ona kesin olarak iman edecek ve ona yardımda bulunacaksınız." (Âl-i İmran, 81)

Dün de bugün de Müslümanların karşılaştığı en büyük problemlerden biri, İslam'ın yeni bir dinmiş gibi algılanması ve bundan önce yeryüzünde bu dinin mesajına benzer şeyler hiç işitilmemiş gibi davranılmasıdır. İslam'ın omurgasını oluşturan tevhid akidesi, birçok İbadet ve muamelat (namaz, oruç vb.) risalet zincirinin önceki halkalarında da mevcuttur.

Fakat insanlar, İslam'ı belli bir zamanda belli bir mekana ve belirli bir insan grubuna inmiş gibi algılama eğilimindedirler. Bu tavır sadece daha önce vahiy ile tanışmış Ehli Kitap'tan gelmemekte, genel bir yönelim olarak tezahür etmektedir. Bu tutumun arka planında içinde yaşadıkları bataklığı meşrulaştırma düşüncesinin yattığı söylenebilir. Böylece vahiy hakkında şüphe uyandırılmakta, sorumluluk altına girmekten de kurtulduklarını zannetmektedirler. Ama bu tutum, apaçık imanı ifsad etmektedir.

Peygamberler arasında ayrım yapmak

"Allah'ı ve elçilerini İnkar eden, Allah ile elçilerinin arasını ayırmak isteyen, 'Bazısına inanırız, bazısını tanımayız!' diyen ve bu ikisi arasında bir yol tutturmak isteyenler. İşte bunlar, gerçekten kafir olanlardır. Kafirlere aşağılatıcı bir azap hazırlamışadır. Allah'a ve Resulü'ne inananlar ve onlardan hiçbiri arasında ayrım yapmayanlar, işte onlara ecirleri verilecektir. Allah, bağışlayandır, esirgeyendir." (Nisa, 150-152) Ayrıca bkz: Bakara, 136.

Burada salih insanlarla, münkir insanların tutum ve davranışları karşılaştırılmaktadır. Risalet zincirinin tamamı hakkında doğru bir İnanç ve tavır sahibi olan salih İnsanların hasen tutumlarına karşı, bu risalet zincirinin belirli halkalarını öne çıkarıp, sadece bunlara inanmayı esas alan münkir tiplerin aşağılık tutumları resmedilmektedir. Bu anlayış ve tutumun sadece Ehli Kitap mensuplarıyla sınırlı olduğu düşünülmemelidir. Her biri bir tevhid önderi olan peygamberlerden, bazılarının mesajını öne çıkarıp, bunların bugün insanlık için iyi, ama bazılarının mesajlarının ise (özelliklede Hz. Muhammed (s)'ini şiddet yüklü olduğu, modern dünyanın sorunlarına çözümler sunamayacağı düşüncesini paylaşanları da bu kapsamda düşünmek gerekir. Aslında bu tutum, yeni cahiliyenin eski cahiliyeyi taklidi olarak da görülebilir.

Hz. Peygamberin risaletini daraltmak

"Biz seni ancak bütün insanlara bir müjde verici ve uyarıcı olarak gönderdik. Ancak insanların çoğu bilmiyorlar," (Sebe, 28) Ayrıca bkz: 7/158; 6/19; 21/107.

Risalet tüm insanlığadır. Hz. Peygamber'in risaletini sadece belli bir zaman, mekan ve ırka ait olarak görmek veya mesajın bir kısmını, tarihsel koşullarla izah edip, tarihin nesnesi kılmak da imana zulüm karıştırmaktır.

Peygamberleri beşer üstü görüp, ilahlaştırmak

"De ki: Şüphesiz ben, ancak sizin benzeriniz olan bir beşerim; yalnızca bana sizin ilahınızın tek bir İlah olduğu vahyolunuyor. Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, artık salih bir amelde bulunsun ve Rabbine ibadette kimseyi ortak tutmasın." (Kehf, 110) Ayrıca bkz: Rad, 38; Nahl,43; Furkan, 7.

İnsan, ancak ontolojik olarak kendisine benzeyenleri örnek alabilir. Arada ontolojik farklılıklar bulunan varlıkları örnek almak imkansızdır. Peygamberler beşeriliğin tüm vasıflarında diğer insanlarla aynı özellikleri paylaştıklarından onları örnek almak da kolaydır. Ancak peygamberleri beşer üstü, yarı ilah varlıklar olarak tasavvur etmek, hem inanç açısından bir sapkınlığa yol açmakta hem de mesajının anlaşılması ve yaşanması açısından da problemler doğurmaktadır. Peygamberleri beşer üstü görüp onlara birtakım ilahi özellikler atfetmek sadece müşriklere özgü bir tutum değildir. Peygamberlerin takipçileri arasında da yanlış, eksik, sapkın tasavvur biçimlerine rastlanmaktadır. Bazen yüceltme veya sevgi adına tevhid akidesini bozacak aşırılıklar sergilenmektedir.

Dipnotlar:

1- Şeltut, Mahmud (1991) Akaid ve Şeriat I, Çev: Muharrem Tan, Yöneliş Yayınları, İstanbul,

2- Age, s. 41